Vrijwilligers en beroepspersoneel van VluchtelingenWerk op de Asielzoekerscentra in de gemeente Utrechtse Heuvelrug en Amersfoort werden regelmatig met dit probleem geconfronteerd. Tegelijkertijd kwamen er nieuwe groepen uitgenodigde vluchtelingen binnen die meestal over niet meer eigendommen beschikten dan de kleding die zij droegen. Voor deze mensen werden kledinginzamelingsacties in de regio georganiseerd en de gemeente Utrechtse Heuvelrug stelde het net gesloten postkantoor te Leersum beschikbaar als inlever-, sorteer- en distributiecentrum. Voor de werkzaamheden werd een beroep gedaan op jonge vrijwilligers uit de asielzoekerscentra zelf en vrijwilligers uit de Heuvelrugse bevolking. Om kostendekkend te kunnen werken en uiteraard ook om pedagogische redenen werd aan de vluchtelingen per kledingstuk een kleine bijdrage van 50 eurocent gevraagd. De uitgenodigde vluchtelingen daarentegen werden na aankomst gratis van kleding voorzien. Gezien de aantrekkelijke presentatie van de gebruikte kleding werd het voormalige postkantoor al spoedig erg populair bij de lokale bevolking, mede doordat de aanvoer van gebruikte kleding de behoefte aan kleding van de asielzoekers verre overschreed. Aan de lokale bevolking werd per kledingstuk een vergoeding van slechts één euro per kledingstuk gevraagd.
De winkel in het voormalige postkantoor groeide zo uit tot een ontmoetingscentrum van in het AZC gehuisveste asielzoekers en de lokale bevolking. Al spoedig groeide de winkel uit zijn jasje en de gemeente Utrechtse Heuvelrug, inmiddels overtuigd van het succes van dit initiatief, bemiddelde bij het verkrijgen van een ruimere locatie. Die werd gevonden in het leegstaande monumentale postkantoor in Doorn. Doordat de zaken zich zeer gunstig ontwikkelden werd er op de verkoop van de kleding al snel een redelijke winst gemaakt en konden jonge vrijwilligers van de winkel, die graag door wilden blijven studeren, geholpen worden met het betalen van schoolboeken en reisgeld. Door inkrimping van de bibliotheek in Doorn waarbij een grote hoeveelheid boeken ter beschikking kwam, gecombineerd met de extra ruimte in het voormalige postkantoor in Doorn werd besloten het assortiment uit te breiden met boeken. Ook particulieren uit de hele regio brengen nu niet alleen gebruikte kleding maar ook hun gelezen boeken naar de winkel. Ook deze boeken worden voor 1 euro per stuk verkocht en de omzet van de boekenverkoop bedraagt inmiddels ca. 30% van de totale omzet. Automatisch is de winkel ook als kledingbank gaan fungeren. Mensen die het tijdelijk of structureel minder voor de wind gaat kunnen voor relatief weinig geld zeer goede kleding en boeken kopen, zonder gestigmatiseerd te worden omdat men aan moet tonen slechts over een minimuminkomen te beschikken. De Utrechtse Heuvelrug is relatief welgesteld en de aangeboden goederen zijn dan ook over het algemeen van zeer goede kwaliteit. Ook sympathiserende winkeliers brengen hun overtollige voorraden bij de Stichting VluchtelingKinderen. Omdat omzet en winst sterk stegen kon ook aan andere verzoeken om financiële steun gevolg worden gegeven zoals kosten voor herhaalde asielprocedures en kosten van gezinsherenigingsprocedures, waarvoor doorgaans geen overheidsmiddelen voorhanden zijn.
De groei van de activiteiten rond ondersteuning van asielzoekers en vluchtelingen als ook een correct beheer van beschikbare fondsen rechtvaardigde het opzetten van een zelfstandige stichting. De ´Stichting VluchtelingKinderen´ werd daarom op 1 januari 2007 opgericht.
Huidige activiteiten:
In 2007 ondersteunde de Stichting Vluchtelingkinderen in totaal 30 jongeren afkomstig uit voormalig Joegoslavië (Kosovo, Servië, Monte Negro), voormalig Rusland, (Armenië, Tsjetsjenië, Oezbekistan), Afghanistan, Irak, Angola, Democratische Republiek Congo, Niger, Burkina Faso, Guinee, Malawi en Colombia.
De hulp die geboden werd aan deze jongeren was divers gezien de verschillende individuele behoeften. Het grootste gedeelte van de financiële ondersteuning betrof de aanschaf van schoolboeken en de betaling van reisgelden vanuit Leersum naar Utrecht, Tiel en Amersfoort, plaatsen waar een opleiding werd of wordt gevolgd. Verder werd er in één geval hulp geboden bij de gezinshereniging van een moeder en haar drie minderjarige kinderen uit Kameroen. Een van de jongeren, die een VWO opleiding volgt, werd geholpen met het betalen van kosten voor bijlessen. Voor enkele andere jongeren werd financieel bijgesprongen in beroepsprocedures. Voor een student die een opleiding volgt via de Stichting voor Vluchtelingstudenten UAF werd een lening verstrekt voor zijn kamerhuur.
Buiten de noodzakelijke financiële ondersteuning verleende de stichting ook assistentie aan jongeren bij het vinden van aangepaste beroepsopleidingen. Dit deed en doet de stichting in samenwerking met verschillende ROC’s, Werkartaal in Zeist, Emplooi en het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) van het asielzoekerscentrum (AZC) Leersum. Verder werd hulp geboden aan jongeren in hun contacten met de IB-Groep (Informatie en Beheergroep voor studiefinanciering) met name in het aanvragen van buiteninvorderingstellingen van cursusgelden en het aanvragen van leningen. De assistentie van de Stichting VluchtelingKinderen aan leerlingen die een middelbare opleiding of beroepsopleiding volgen is te vergelijken met de steun die het UAF verleent aan hoger opgeleide studenten.
Praktisch alle jongeren die op een of andere wijze door VluchtelingKinderen ondersteund worden verleenden op verschillende wijzen hun bijdrage aan het functioneren van de winkel. Samen met de lokale vrijwilligers is men er in geslaagd aan alle verzoeken tot financiële ondersteuning te voldoen en het jaar 2007 met een kleine winst af te sluiten.
Voorziene activiteiten:
Alle genoemde activiteiten die in de loop van 2006 en 2007 van start gegaan zijn zullen verder doorgezet worden. Lopende schooljaren moeten worden afgerond. Een aantal schoolgaande jongeren die vanwege de pardonregeling een verblijfstatus gekregen hebben zal verder geholpen worden met het aanvragen van studiefinanciering en het organiseren van zelfstandige huisvestiging. Zeer speciale aandacht zal gegeven worden aan het begeleiden van die jongeren die óf als Alleenstaande Minderjarige Asielzoeker óf met familie naar Nederland zijn gekomen maar vanwege een negatieve beslissing op hun asielaanvraag in de illegaliteit zijn beland. Door de Generaal Pardonregeling zullen zij via een burgemeestersverklaring alsnog een verblijfsstatus krijgen. Met behulp van organisaties als de IB-Groep, Werkartaal, Emplooi, Noodopvang en de gemeente Utrechtse Heuvelrug zal getracht worden deze jongeren te bemiddelen bij het vinden van een opleiding en huisvesting. De kosten verbonden aan de uitvoering van dergelijk programma’s liggen op c.a. € 10.000,- per traject waarvan c.a. 50% gedekt kan worden uit een door de overheid beschikbaar gesteld persoonlijk inburgeringsbudget. C.a. 8 jongeren zullen in dit kader in 2008 een beroep doen op bemiddeling en assistentie van de Stichting.
Structuur:
De stichting VluchtelingKinderen is een jonge stichting. Zij komt voort uit de activiteiten van personeel en vrijwilligers van Vluchtelingenwerk Nederland van de AZC’s Doorn, Leersum en Amersfoort.
De Stichting is gevestigd in het voormalige postkantoor in Driebergen, een monumentaal pand in het centrum van Driebergen. Het pand wordt gratis ter beschikking gesteld door TNT Real State.
Er zijn plannen binnen de Gemeente om het pand aan te kopen om zodoende huidige activiteiten een meer structureel karakter te geven.
De activiteiten van de Stichting worden tot nu toe uitsluitend uitgevoerd door vrijwilligers, 19 in totaal. Op enkele uitzonderingen en het vrijwillige bestuur na zijn zij bewoners van het AZC Leersum.
